+48 515 121 091
Zygmunt Bartosiewicz - ZnanyLekarz.pl

Łokieć Tenisisty

łokieć tenisisty

Łokieć tenisisty jest to zespół objawów występujący w miejscu przyczepu mięśni prostowników nadgarstka do nadkłykcia bocznego kości ramiennej.

Ból umiejscawia się głównie po bocznej stronie łokcia podczas chwytania różnych rzeczy dłonią.

 

Łokieć tenisisty - PRZYCZYNY

Miejsca w których dochodzi do największych zmian to głównie ścięgniste przyczepy bliższe mięśnia prostownika promieniowego nadgarstka krótkiego. Stan chorobowy potrafi także objąć struktury prostownika promieniowego długiego nadgarstka, prostownika łokciowego nadgarstka jak i prostownika palców. Łokieć tenisisty jest często także określany jako zapalenie nadkłykcia bocznego, co nie do końca oddaje prawdziwy obraz zmian na bocznej powierzchni łokcia. Przełomowe okazały się badania doktora Nirschla z roku 1999, który stwierdził, że przeciążenie lub sumujące się mikrourazy powodują zwłóknienie i mikronaddarcię poddanych im tkanek. Zdaniem tego naukowca, proces ten powinno się określać raczej jako tendinosis (tendinopatia - uszkodzenie chroniczne ścięgna na poziomie komórkowym, bez cech zapalenia a nie tendinitis - stan zapalny ścięgna.

Podsumowując, ŁOKIEĆ TENISISTY jest obecnie ogólną nazwą zespołu objawów bólowych bocznej okolicy łokcia.

Obejmuje:

  • stan zapalny
  • zmiany degeneracyjne - uszkodzenia w strukturze włókien kolagenowych tworzących ścięgna mięsni prostowników nadgarstka i placów.

Co ważne badania wykazały także nieprawidłowe ukrwienie (neowaskularyzacja) przyczepów ścięgien do nadkłykcia bocznego kości ramiennej. Nirschl nazwał ten proces chorobowy, który polega na wrastaniu naczyń krwionośnych w uszkodzone tkanki i mikronaddarcia jako hiperplazja naczyniowo-fibroblastyczna (angiofibroblastic hyperplasia)

Łokieć tenisisty - KTO CHORUJE?

Co ciekawe w 95% przypadków łokieć tenisisty występuje u osób nie grających w tenisa. Historycznie nazwa ta oczywiście powstała z powodu bólu bocznej powierzchni łokcia u tenisistów. Zespół objawów występował głównie u nich ponieważ grali oni drewnianymi rakietami a były one dużo cięższe niż dzisiejsze ponadto prowadzili ruch „bekhendu” z nadgarstka co dodatkowo przeciążało mięśnie prostowników.

Dziś większość pacjentów cierpiących na łokieć tenisisty ma 30 – 55 lat. Co najważniejsze, u wielu z nich stwierdza się słabe wytrenowanie mięśni.

Osoby cierpiące na łokieć tenisisty to przede wszystkim:

  • osoby dużo pracujące na komputerze – programiści, informatycy, pracownicy biurowi oraz wyższy kadra w korporacjach,
  • dentyści,
  • murarze,
  • monterzy (ruch śrubokrętem).

Jeśli chodzi o graczy w tenisa to są to głównie osoby amatorsko uprawiające ten sport. Główną przyczyną łokcia tenisisty u nich jest tak zwany „spóźniony” backhand lub „prowadzenie łokciem” ruchu, uderzenie takie wygląda tak jak by łokieć sterował ramieniem. Ruch prawidłowy w dużym uproszczeniu wygląda tak, że to ramię uderza piłkę wcześnie z przodu ciała a następnie występuje wyprostowanie i uniesienie ramienia. Z czynników powodujących łokieć tenisisty wymienia się także: źle dobrany uchwyt rakiety (za mały), złe trzymanie rakiety, słabość mięśni obręczy kończyny górnej (barku), ramienia oraz łokcia.

Łokieć tenisisty - WYWIAD

W wywiadzie łokieć tenisisty charakteryzuje się tym, iż pacjent wykonuje powtarzające się ruchy prostowania i zginania oraz pronacji i supinacji przedramienia z ręką. Najczęściej dochodzi do tego podczas posługiwania się śrubokrętem, unoszeniem ciężkich bagaży podróżnych ręką skierowaną do podłogi (pronacja), długim noszeniem ciężkich zakupów, długotrwałą pracą przy komputerze – klawiaturze i myszka lub nawet w kuchni – praca nożem. Należy zapytać w wywiadzie czy pojawienia się zespołu bólowego nie poprzedziła zmiana wykonywania ćwiczeń fizycznych, zmiana ustawienia biurka lub zakup nowej klawiatury czy myszki.

Łokieć tenisisty - BADANIE

W badaniu łokieć tenisisty charakteryzuje się główne:

  • tkliwością uciskową i bólem na nadkłykciu bocznym kości ramiennej (najbardziej do boku wystający element kości ramiennej), czasem ból jest także zlokalizowany bardziej dystalnie i do przodu od nadkłykcia bocznego kości ramiennej,
  • ból występuje przy próbie wyprostu ręki (zgięcie grzbietowe nadgarstka – ruch powierzchnią grzbietową ręki do góry) podczas gdy przedramię jest ustawione w pronacji (powierzchnią dłoniową ręki do dołu),
  • dodatnia próba Milla – wystąpienie bólu na nadkłykciu bocznym kości ramiennej podczas biernego zgięcia nadgarstka i palców,
  • dodatnia próba Maudsleya – występowanie bólu przy prostowaniu trzeciego palca z oporem w stawie śródręczno paliczkowym (staw łączący palec środkowy z ręką) przy prostym stawie łokciowym.

Łokieć tenisisty - RÓŻNICOWANIE

Łokieć tenisisty trzeba różnicować głównie z:

  • zespół cieśni kanału nerwu promieniowego - uwięźnięcie gałęzi międzykostnej tylnej nerwu promieniowego, głównym objawem różnicującym są parestezje (mrowienie, drętwienie, problemy z czuciem lub objaw „przebiegnięcia prądu”) rzutowane do dłoni lub bocznej części przedramienia,
  • dyskopatia szyjna (radikulopatia szyjna najczęściej na poziomie C5-C6) ucisk wysuniętego fragmentu dysku na korzenie nerwowe w szyi które unerwiają łokieć
  • zapalenie błony maziowej stawy ramienno-promieniowego,
  • zapalenie torebki stawowej stawu promieniowo-ramiennego,
  • złamanie szyjki kości promieniowej,
  • choroba Pannera,
  • łokieć juniora ligowego,
  • kostno-chrzęstną oddzielającą martwicę aseptyczną.

Łokieć tenisisty - Leczenie

Dla Łokcia tenisisty w naszej Klinice Fizjoterapii mgr Zygmunt Bartosiewicz stosujemy głównie:

  • terapię manualną
  • kinezyterapię

Co najważniejsze trzeba pamiętać, że każdy pacjent z łokciem tenisisty będzie inny (dokładna lokalizacja bólu – który mięsień jest zajęty, nasilenie zmian chorobowych, czynności które powodują ból i wiele innych) więc przedstawiony schemat jest jedynie orientacyjny. Najważniejsze aby terapię dostosować do pacjenta a nie pacjenta do terapii. Jednym z głównych wyznaczników, które stosujemy, to aby terapia nie powodowała zaostrzenia objawów z którymi przyszedł do nas pacjent.

Jeśli w łokciu tenisisty mamy problemy z neowaskularyzacja, zapaleniem i zmianami degeneracyjnymi włókien kolagenowych ścięgien to głównymi wytycznymi fizjoterapii będą:

  • przywrócenie prawidłowego ukrwienia stawu łokciowego oraz mięsni w jego otoczeniu,
  • poprawa struktury włókien kolagenowych tworzących ścięgna mięśni prostowników oraz przeciwdziałanie postępującym uszkodzeniom w ich budowie,
  • zmniejszenie stanu zapalnego.

Powyższe czynności mają przyśpieszyć proces gojenia się tkanek oraz nadać temu procesowi właściwy kierunek aby pacjent mógł jak najszybciej wrócić do normalnego funkcjonowania przy uniknięciu kolejnych epizodów bólu.

W zależności od stadium choroby można wyróżnić różne okresy:

Faza 1 – dolegliwości ostre.

Główny cel: zmniejszenie stanu zapalnego.

Postępowanie:

  • przykładanie lodu 10-15 minut 4-6 razy dziennie, przykłada się „wilgotny” lód to znaczy w wilgotną ścierkę zawija się lód po czym chłodzimy nim chore miejsce,
  • NLPZ,
  • rezygnacja z czynności które powodują ból.

Faza 2 – dolegliwości umiarkowane.

Postępowanie:

  • modyfikacja ruchów powodujących ból np. podnoszenie ciężkich przedmiotów dłonią skierowaną do góry (supinacja) oraz podnoszenie przedmiotów oburącz,
  • rozciąganie - kładziemy głównie nacisk na końcowe zakresy ruchów zgięcia w nadgarstku w połączeniu z przywiedzeniem łokciowym przy prostym stawie łokciowym,
  • masaż poprzeczny - (rozcieranie poprzeczne) to masaż wykonywany w poprzek przebiegu struktur tkankowych (włókien podrażnionego ścięgna, brzuśca mięśnia, przyczepu ścięgna do kości, więzadła itp.),
  • techniki powięziowe,
  • kinesiology taping,
  • delikatne
  • ćwiczenia izometryczne 
  • ćwiczenia ekscentryczne.

Faza 3 – brak dolegliwości.

Przez dwa tygodnie powinna się utrzymać bez bólowa faza podczas wykonywania czynności dnia codziennego, wtedy jest możliwy powrót do aktywności sportowej. Jeśli ból powróci podczas

wiczeń wzmacniających to należy zmniejszyć ich intensywność oraz pokonywany opór zewnętrzny.

Postępowanie: 

  • ćwiczenia koncentryczne – ćwiczenia kolagenowe są to
  • ćwiczenia podczas których wykorzystuje się skurcz koncentryczny o bardzo małym oporze i dużej ilości powtórzeń (50–100). Ćwiczenia powinny przebiegać bez wystąpienia bólu. Należy rozpocząć je od zginania i prostowania nadgarstka w pozycji horyzontalnej. 
  • ćwiczenia wzmacniające
  • siłę chwytu,
  • zginanie i prostowanie nadgarstka,
  • zginanie (mięsień dwugłowy ramienia) i prostowanie (mięsień trójgłowy ramienia) przedramienia w stawie łokciowym,
  • stożek rotatorów (mięsień nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy, podłopatkowy i obły mniejszy),
  •  orteza - stosujemy ją w momentach gry lub sytuacjach, które wyzwalały wcześniej ból. Naciągnięcie taśmy ustala się tak aby pacjent czuł komfort podczas jej noszenia. Układamy ją w odległości około dwóch palców od nadkłykcia bocznego kości ramiennej.

Łokieć tenisisty w zawodzie programisty

  • zmiana układu rąk podczas pracy na klawiaturze i myszce - największym problemem jest ciągłe ustawienie ręki w pozycji zgięcia grzbietowego (dłoń zgięta powierzchnią grzbietową do góry). Powoduje to konieczność ciągłej pracy mięśni prostowników nadgarstka i ręki (ich przeciążenie to łokieć tenisisty). Bardzo pomocna tutaj jest podkładka pod dłonie aby nadgarstek był przedłużeniem przedramienia,
  • jeśli ból nasila się podczas korzystania z klawiatury lub myszki bez podparcia przedramion to należy je podeprzeć np.: na podłokietnikach.

Łokieć tenisisty a gra w tenisa

  • unikanie ruchów powodujących ból,
  • korekcja wadliwie wykonywanego bekhendu - amatorzy zaczynają uderzenie od złego ustawienia w nadgarstku. Wykonują oni uderzenie kiedy mają za dużo zgięcia dłoniowego nadgarstka, profesjonaliści mają ustawiony nadgarstek w zgięciu grzbietowym podczas uderzenia.,
  • zmniejszenie siły ścisku dłoni na rączce rakiety już po uderzeniu,
  • przejście na backhand dwuręczny - energia uderzenia rozkłada się na obydwie kończyny górne dzięki czemu ręka dominująca jest poddawana mniejszym przeciążeniom,
  • nauka uderzenia w którym należy wykonać przemieszczenie masy ciała w przód (odpowiednia praca nóg),
  • uderzanie piłki centralną częścią rakiety pod odpowiednim kątem,
  • zmniejszenie siły naciągu rakiety - rakieta bardziej tłumiąca, bazująca raczej na naciągu naturalnym niż nylonowym,
  • zwiększenie ilości strun naciągu rakiety,
  • zmiana grubości chwytu rakiety - Nirschal poleca zmierzenie odległości występującej od początku proksymalnej bruzdy dłoniowej do końca czwartego palca. Jeśli ta odległość wynosi 11 cm to taki też wymiar powinna mieć rękojeść rakiety.,
  •  stosowanie lżejszej rakiety - rama epoksydowa lub grafitowa,
  • rezygnacja z gry na „szybkich” i „twardych” powierzchniach kortów – parkiet czy guma na rzecz gry na mączce,
  • stosowanie lżejszej rakiety,
  • stosowanie lżejszej piłki,
  • stosowanie ortezy, która spowoduje rozproszenie sił działających na nadkłykeć boczny kości ramiennej,
  • profilaktyka GIRD (Glenohumeral Internal Rotation Deficit) - u osób grających w tenisa, squasha, babingtona często w stawie ramiennym występuje ograniczenie ruchu rotacji wewnętrznej co bardzo mocno przeciąża staw łokciowy.Łokieć tenisisty operacja

Łokieć tenisisty operacja

Łokieć tenisisty leczy się operacyjnie jeśli pomimo zastosowanej fizjoterapii przez rok objawy nie ustąpiły.

Podobne tematy: Zespół Cieśni Nadgarstka (ZCN)

 

 

Kontakt

Klinika Fizjoterapii
mgr Zygmunt Bartosiewicz

ul. Marszałkowska 87 lok. 113
00-683 Warszawa

NIP 7122908862